Modern toplumlarda insanların böcekleri besin kaynağı olarak tüketmeleri konusu tartışılıyor. Evet yanlış duymadınız, şimdi değilse de belki birkaç yıl sonra kuzu tandırın yerine tavada böcek tarifleri okursak şaşırmayalım.

Araştırmalar gösteriyor ki günümüzde tüketilen aşırı yağlı yiyeceklerin yerini kurutulmuş böceklerin alacağı anlatılmaktadır. Sağlıklı yaşam ve uzun ömür için bu konuda Uluslararası Tarım Organizasyonu çalışmalar yapmakta.

2015 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) yenilebilir böcekler raporu hazırlamıştı. Avrupa Gıda Güvenliği Ajansı (EFSA), çeşitli böcekler ile üretilen gıdaların insan tüketimi açısından güvenli olduğu görüşünü açıkladı.

Günümüzde 2 milyarı aşkın nüfus 1900 ayrı türde böcek tüketiyor. Durum gösteriyor ki insanoğlu topyekûn bu duruma mecbur kalacak. Bir taraftan açlıkla savaşan sağlık örgütlerinin çalışmaları, diğer taraftan çevresel şartlardan dolayı nesli azalan kanatlı ve memeli hayvan türleri yerine böcek türlerinin soframızda yer alabileceği artık daha sık söylenmeye başladı. Son olarak EFSA tarafından yapılan açıklama ile de insanların bazı böcek türlerini tüketebileceğini ve hatta farklı gıdalarda hammadde olacak kullanılabileceğini açıkladı.



Covid-19 beraberinde içinde yer aldığımız pandemi ile anladık ki, insanoğlunun çevreye vermiş olduğu zarar doğayı çok ciddi şekilde etkiliyor. Bu durumda da canlıların doğal besin kaynaklarını yok ediyoruz.

Kuş gribi, deli dana ve benzeri hastalıklar nedeni ile hayvan itlaflarının sıklıkla gündeme gelmesi nedeniyle EFSA, içeriğinde böcek bulunan yeni gıdalara ilişkin ilk bilimsel görüşünü açıkladı. Bazı böcek türlerinden üretilen gıdaların yüksek protein içerebildiği belirtilen açıklamada, bu türde ürünlerin bazı insanlarda alerjik reaksiyonlara sebep olabileceği de belirtildi.

AB Gıda Güvenliği Kurumu: Bazı böcekler yenebilir

EFSA yaptığı açıklama ile sarı un kurdunun kurutularak ya da toz halinde insanlar tarafından güvenli şekilde tüketilebileceği bilgisini yayınladı.

EFSA’nın açıkladığı görüş, Avrupa’daki gıda pazarına sunulacak ürünlere verilecek onaylar hakkında ulusal mercilere öneri olarak sunulacak. Bu aşamanın ardından, Avrupa Birliği Komisyonu’nun, EFSA tarafından yayınlanan görüşü onaylaması ve böcek ihtiva eden ürünlere yönelik pazarlama yetkisi verebileceği anlaşılıyor.

EFSA, 2018 yılından günümüze böceklerin gıda içeriklerinde kullanılmasına yönelik çok sayıda başvuru almıştı.

EFSA tarafından yayınlanan rapor, un kurdunun “yeni tür gıda maddeleri” sınıflandırmasına sokulması için yapılan başvuru üzerine geldi. EFSA uzmanları, un kurdu larvasının yüksek oranda protein, yağ ve diyet lifleri içerdiği, tüketilmesinin bu sebeple “fizyolojik dezavantaj” oluşturmayacağını bildirerek, zehir ihtivasını inceleyen toksikolojik araştırmaların sonuçlarında endişe verici bir bulguya rastlanmadığını belirtti. EFSA raporunda, kontaminasyonun sadece böceğe verilen yemin zehirli maddeler ihtiva etmesi durumunda görüldüğü de belirtildi. Uzmanlar, böcek ihtiva eden ürünlerde gıda alerjilerine de dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.



EFSA uzmanlarından Ermolaos Ververis, “EFSA’nın bu ilk risk değerlendirmesi, AB çapında ilk izinlerin verilmesinin yolunu açabilir” dedi. Avrupa Birliği ve üye ülkeler, EFSA tarafından yayınlanan değerlendirme raporunu baz alarak, un kurdunun örneğin proteinli çikolatalarda, makarna ve benzeri unlu mamüllerde ya da mangalda larva şeklinde kullanılmasına izin verebilecek.
EFSA uzmanlarından Wolfgang Gelbmann da larvaların atıştırmalıklar ve makarnalar gibi belli gıda gruplarında test edildiğine dikkat çekerek, böceklerin nasıl beslendiğinin de önem taşıdığını belirtti.

Avrupa Birliği’nin 2015 yılındaki kararnamesi doğrultusunda yenilikçi gıda maddelerinin değerlendirilmesi ve izin işlemlerinin kolaylaştırılmasına yönelik çalışmalar ile Avrupa çapında merkezileştirilmesi hedeflenmişti. EFSA verileri doğrultusunda halen böcek içeriğine sahip 14 ürünle ilgili inceleme devam ediyor.
Böcekler, çevreye fazla zarar vermemeleri ve yüksek besin değerleri nedeniyle sürdürülebilir bir protein kaynağı olarak görülüyor. Dünyanın pek çok bölgesinde cırcır böceği, çekirge, un kurdu gibi böcekler günlük beslenmenin parçası konumunda.

Avrupa’da ise böcek içeren gıda maddelerinin satışı yasak olmamasına rağmen çok küçük bir piyasaya sahip. Aralarında Almanya ve Avusturya’nın da bulunduğu bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerde böcek içeren atıştırmalık ve makarnalar özel kurallara tabi olarak satılıyor. Ancak henüz AB genelinde verilmiş bir izin yer almıyor. EFSA’nın raporu bu yönde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. AB Komisyonu ve üye ülkelerin satış ve dağıtım kriterleri üzerinde nihai anlaşmaya varmaları sonrasında AB çapında satış izninin çıkması bekleniyor.