KOYUN YETİŞTİRİCİLİĞİ NASIL YAPILIR?

Koyun yetiştiriciliği iyi bir planlama ile görüldüğü kadar zor olmaktan çıkabilir. Koyun yetiştiriciliği için size kılavuz olarak hazırladığımız makalemize göz atmanızda fayda vardır.

NASIL BAŞLANIR?

Öncelikle niçin koyun yetiştiriciliği yapmak istediğinizi belirleyin. Çünkü koyunlar yün, et, süt ve deri gibi birçok farklı sebep için yetiştirilebilir. Hal böyle olunca da birçok farklı koyun ırkı karşımıza çıkmakta. Ne yapacağınıza karar verirseniz hangi koyun ırkı ya da ırklarına yönelmeniz gerektiğine daha sağlıklı karar verebilirsiniz.

Koyun yetiştiriciliği için yeterli zaman, maddi kaynaklar ve uygun otlağınızın olması gerekmektedir. Deneyiminiz olmadığını varsayıyoruz, çünkü koyun yetiştiriciliğinde deneyimli birisi bu satırları da okuyor olmazdı sanırız. Deneyim konusunda konu hakkında söz sahibi ve bilgili kişiler ya da firmalardan destek alabilirsiniz ki bizim de sizlere bu konuda yardımcı olmamız başlıca amacımızı oluşturuyor.

Şayet yeteri kadar maddi kaynağınız ve zamanınız varsa koyun yetiştiriciliğini düşünebilirsiniz demiştik. Koyun yetiştiriciliği çok sayıda mali kalemle ilgilenmenizi gerektiren bir iş dalıdır. Koyun maliyetleri başta olmak üzere ağıl, yem, aşı, kuzulama için barınak, yem stok deposu, veteriner hekim kontrolleri ve nakliye gibi birçok farklı kalemden meydana gelen lojistik maliyetleri söz konusudur.

Koyun ırkları ve özellikleri

Yapağı koyun ırkları: Merinos, Ramboullet vb.

Etçil koyun ırkları: Karayaka, Kıvırcık, Hampshire vb.

Sütçü koyun ırkları: Sakız, İvesi, Sardinya vb.

Kürk koyunları: Karagül

Hem et hem de yapağı amaçlı koyun ırkları: Corriedale, Columbia, Targhee vb.

Kombine verimli ırklar: Akkaraman, Morkaraman, Kıvırcık, Dağlıç vb.

Yerli Koyun Irkları için TIKLA

Varsayalım ki ırkımızı belirledik ve bu doğrultuda planlamamızı hazırlayacağız. İkinci aşamada kaç adet koyun ile bu işe başlayacağınıza karar verin. Koyun yetiştiriciliğini yapmaya karar verdiğiniz bölgenin arazi durumu ve arazinin verimi de yetiştirmek istediğiniz koyun sayısını belirlemenizde önemlidir.

Koyunlardan elde etmek istediğiniz kazanç planlaması için pazar fiyatlarını iyi şekilde araştırmalı ve analiz etmelisiniz. Genel olarak küçük ölçekli olarak bu işe girildiğinde kazanç elde etmek de bir o kadar zordur.

Planladığınız bölgenin iklim koşulları da hayati derecede önem arz eden konulardan bir diğeridir. Özellikle sert iklim koşullarının yıl içerisinde ne kadar hakim olduğu, ilave yem ve barınak masraflarına etki eder.

Koyunlar için elverişli bir ortam hazırlamalısınız.

Ormanlarda ve orman içinde bulunan yaylak, otlak ve kışlaklar üzerinde hayvan otlatılması konusunda usul ve esaslar hakkındaki yönetmelikte “Islahı yapılmamış meralarda hektar başına en fazla 10 adet koyun otlatılabilir.” şeklinde belirtilmiştir. Verimli otlaklarda ve mutlaka çitle çevrili alanlarda otlatılmalıdır. Diğer hayvanların olası saldırılarından korunmalarını sağlauabilmek için uygun yükseklikte çitle çevrilmelidir. İklim koşulları doğrultusunda bir barınak hazırlanmalıdır.

Sertifikalı bir üreticiden seçtiğiniz ırkları sipariş edin. Koyunlarınızı bilinen bir üreticiden satın alın. Koyun yetiştiriciliği üzerine kurulan dernekler ya da birliklerden küçükbaş üreticileri bulmanız konusunda yardım alabilirsiniz. İnternet üzerinden de araştırmalarınızı yapabilirsiniz ya da bizle iletişime geçebilirsiniz.

Koyunlarınızı barınaklarına getirin. Eğer koyunlar size teslim edilemeyecek ve siz kendi imkanlarınız ile getirecekseniz güvenli ulaşımlarını sağlamalısınız. Bunun için koyun römorku kiralayabilir ya da satın alabilirsiniz. Farklı bölgelerdeki koyun çiftliklerine gitmeniz gerekiyorsa öncelikli tercihleriniz size en yakın koyun üreticileri olmalıdır.

Gerekli olduğunda koyunlarınızı besleyin. İyi kalitede otlaklar koyunlarınızı beslemenin püf noktasıdır. Özel yemler, saman ve tuzlu yalama taşları ile zayıf olan otlakları desteklemelisiniz. Kış aylarında yerde kar olmasından dolayı, kuraklık dönemlerinde ise otlakların zayıf olmasından dolayı hayvanlarınızı otlatamadığınız dönemlerde her gün yemleme yapmalısınız. Oldukça vakit alan bir süreç olmasından dolayı bu olasılık doğrultusunda planınızı yapmalısınız.

Su her zaman temiz olmalıdır. Çok sayıda koyunun tek seferde rahatça ulaşabileceği uzun yalaklar vasıtasıyla su tedariki sağlamalısınız. Su günlük olarak değiştirilmelidir. Suyun değiştirilip değiştirilmediği düzenli olarak kontrol edilmelidir. Suyun düzenli olarak değiştirilmediği durumlarda koyunlarda hastalık olabilir.

Koyunlarınızı düzenli olarak taramalı ve yıkamalısınız. Düzenli olarak yapılan tımarlama sonucunda temiz, sağlıklı ve gösterişli bir yüne ulaşabilirsiniz.

Koyunlarda düzenli olarak kurtlanma görülebilir. Bu sebeple ilaçlama yapmalısınız. Haşereler ve kuyruklarının kesilmesine sebep olan hastalıklar da koyunlarınızın ilaçlanmasını gerektiren diğer sebeplerdir.

İPUÇLARI

Küçükbaş tedarikçinize aklınızdaki tüm soruları sorun ve irtibatınızı kesmeyin. İlerleyen süreçlerde kendisinden destek almanız gerekecektir.

Kuzulama dönemlerinde hem kuzuların hem de koyunların bakımı için fazladan zaman ayırmanız gerekecektir. Yetim kuzuları kendiniz beslemeniz gerekecektir.

UYARILAR

Sertifikalı üreticilerden koyunlarınızı tedarik edin.

Koyunlarınızın içme sularını düzenli olarak temiz tutun.

Koyun yetiştiriciliği için resmi kurumlardan gerekli izinlerinizi alın.

Köpek, tilki ve kurt gibi yırtıcıları uzak tutmak için gerekli önlemlerinizi mutlaka alın.

Saman fiyatlarını sürekli takip edin ya da araştırın.

İHTİYACINIZ OLANLAR

Yün makasları

Kaynak kitapları

Koyun şampuanı

Koyun tarağı

Koyunlarınızı yetiştirebileceğiniz bir tarım arazisi

Havyan yemi

Koyun

Yerli Koyun Irkları için TIKLA